AZC Harderwijk blijft langer open: gemeente teleurgesteld, COA ziet geen alternatief

Gepubliceerd op 19 mei 2026 om 16:23

In Harderwijk blijft het asielzoekerscentrum aan de Graaf Ottolaan voorlopig langer open dan eerder was afgesproken.

Dat heeft het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) dinsdag bekendgemaakt. De opvanglocatie zou op 1 juni 2026 sluiten, precies tien jaar na de opening, maar volgens het COA is dat door het landelijke tekort aan opvangplekken niet haalbaar.

Het besluit zorgt voor onvrede bij het college van burgemeester en wethouders van Harderwijk. In een reactie laat de gemeente weten zich overvallen en onder druk gezet te voelen. Volgens het gemeentebestuur is jarenlang vastgehouden aan de afspraak dat het AZC na tien jaar zou verdwijnen uit de wijk.

Gemeente wil juridische stappen zetten

Volgens de gemeente ligt de oorzaak bij de landelijke opvangcrisis. Door een tekort aan opvanglocaties elders in Nederland kan het COA de huidige bewoners niet tijdig verplaatsen. Harderwijk stelt dat hierdoor een situatie is ontstaan waarbij de gemeente weinig keuze heeft.

Hoewel het college juridische stappen en handhaving aankondigt, verwacht de gemeente zelf niet dat dit op korte termijn zal leiden tot sluiting van het asielzoekerscentrum. Vanuit humanitair oogpunt wil de gemeente voorkomen dat bewoners zonder opvang komen te zitten.

COA: geen plek beschikbaar in Nederland

Het COA laat weten dat de locatie aan de Graaf Ottolaan waarschijnlijk nog maximaal een jaar nodig is. Op het terrein verblijven momenteel honderden asielzoekers; in totaal is er ruimte voor ongeveer 800 mensen.

Volgens het COA zou sluiting betekenen dat mannen, vrouwen en kinderen zonder opvang op straat terechtkomen. De organisatie stelt dat er momenteel nergens anders in Nederland voldoende plek beschikbaar is. Tegelijk verdwijnen op andere locaties tijdelijke opvangplaatsen, terwijl nieuwe opvangplekken achterblijven.

Waarnemend bestuursvoorzitter Joeri Kapteijns noemt de boodschap richting Harderwijk “moeilijk en teleurstellend”. Hij benadrukt dat de gemeente de afgelopen tien jaar een belangrijke rol heeft gespeeld in de opvang van asielzoekers.

Volgens Kapteijns blijft het COA verantwoordelijk voor de opvang zolang elders geen ruimte beschikbaar is. “Dat is onze wettelijke taak”, aldus de bestuursvoorzitter.

Zorgen over leefbaarheid in de wijk

De gemeente zegt lessen te trekken uit situaties in onder meer Hardenberg en Epe, waar juridische procedures volgens Harderwijk niet direct leidden tot sluiting van opvanglocaties.

Om de leefbaarheid in de buurt te waarborgen blijven straatcoaches actief rondom het AZC. Volgens de gemeente kan die inzet worden uitgebreid wanneer dat noodzakelijk blijkt. Omwonenden zijn dinsdagmiddag geïnformeerd door medewerkers van het AZC, vertegenwoordigers van de gemeente en burgemeester Jeroen Joon.

De gemeente noemt het “buitengewoon pijnlijk” dat de eerder gemaakte belofte aan de wijk niet kan worden nagekomen. Op korte termijn wil Harderwijk opnieuw met bewoners in gesprek over aanvullende maatregelen rondom veiligheid en leefbaarheid.

Ook het COA zegt het overleg met omwonenden, vrijwilligersorganisaties en andere betrokken partijen voort te zetten. In de komende periode gaan de gemeente en het COA samen bekijken hoe het tijdelijke voortzetten van de opvanglocatie zo zorgvuldig mogelijk kan verlopen, met aandacht voor veiligheid, begeleiding van bewoners en communicatie richting de omgeving.