In België laait de discussie over mondkapjes opnieuw op. Het ministerie van Volksgezondheid adviseert sinds enkele dagen mensen met symptomen van een luchtweginfectie om een mondkapje te dragen.
Op sommige plekken, met name in ziekenhuizen, is het dragen van een mondkapje zelfs verplicht gesteld voor bezoekers. Aanleiding is de toenemende druk op de zorg door een sterke stijging van het aantal griepgevallen. Hoe is de situatie in Nederland, waar de griepgolf eveneens in aantocht lijkt?
Bij onze zuiderburen is de griepactiviteit de afgelopen weken duidelijk toegenomen. België bevindt zich momenteel in code oranje, het op een na hoogste waarschuwingsniveau. Volgens cijfers van onderzoeksinstituut Sciensano stijgt het aantal patiënten met griepklachten dat huisartsen en ziekenhuizen bezoekt. Ook in het afvalwater worden steeds vaker virusdeeltjes aangetroffen, al liggen de waarden nog onder de pieken van eerdere seizoenen.
De jaarlijkse winterpiek van luchtweginfecties zet de Belgische zorgsector onder druk. Om verdere verspreiding te beperken, adviseert de overheid mensen met klachten zoals hoesten, niezen of verkoudheid om een mondkapje te dragen op drukke plekken, waaronder winkels, horeca en het openbaar vervoer. In meerdere ziekenhuizen geldt inmiddels een mondkapjesplicht voor alle bezoekers.
Grens griepgolf in Nederland bijna bereikt
Ook in Nederland laten de cijfers een vergelijkbaar beeld zien. De meest recente gegevens van onderzoeksinstituut Nivel wijzen erop dat mogelijk deze week al sprake is van een griepgolf. Vorige week nam het aantal huisartsbezoeken vanwege griepachtige klachten opnieuw toe. De ontwikkeling van de grafiek volgt vrijwel hetzelfde patroon als vorig jaar.
In Nederland is officieel sprake van een griepepidemie wanneer gedurende twee opeenvolgende weken meer dan 58 op de 100.000 mensen met griepachtige klachten de huisarts bezoeken en minimaal 10 procent van hen daadwerkelijk het influenzavirus heeft. Als de huidige stijging doorzet, wordt deze drempel mogelijk al deze week overschreden.
Volgens Chantal Rovers, hoogleraar Uitbraken van Infectieziekten aan het Radboudumc in Nijmegen, is het aantal influenzabesmettingen in Nederland momenteel hoog. „We zien het aantal mensen dat wordt opgenomen met influenza toenemen,” stelt zij. Van extreme drukte in de zorg is echter nog geen sprake. „Er is wel wat meer ziekteverzuim onder personeel, maar dat is op dit moment niet uitzonderlijk vergeleken met andere jaren.”
Mondkapjesadvies bestaat al langer
In tegenstelling tot België is het advies om bij luchtwegklachten een mondkapje te dragen in Nederland niet nieuw. Het RIVM raadt dit standaard aan bij symptomen zoals hoesten, niezen en verkoudheid, vooral op drukke plekken zoals het openbaar vervoer, zorginstellingen en drukke winkels. Het doel is het beschermen van kwetsbare groepen.
Toch worden mondkapjes in het openbare leven weinig gedragen. Ook tijdens de piek van het griepseizoen blijven ze een zeldzaam verschijnsel. Volgens Rovers kan een mondkapje wel degelijk bijdragen aan het verminderen van besmettingen. „Als je niet thuis kunt blijven, kan een mondkapje zeker helpen om te voorkomen dat je een infectie doorgeeft aan een ander.”
In ziekenhuizen is het gebruik van mondkapjes bij luchtwegklachten inmiddels ingeburgerd. In het Radboudumc geldt sinds de coronapandemie dat medewerkers, patiënten en bezoekers met klachten een mondkapje dragen. Veel andere ziekenhuizen hanteren vergelijkbare regels.
Terwijl België tijdelijk opschaalt met strengere maatregelen, lijkt Nederland voorlopig vast te houden aan bestaande adviezen. Met een naderende griepgolf blijft de vraag echter of het mondkapje ook hier weer een prominentere rol gaat spelen.
