OLDEBROEK – De excuses van wethouder Tom de Nooijer na een omstreden foto in Transnistrië zijn voor de oppositie in Oldebroek onvoldoende.
Terwijl coalitiepartijen CVO, SGP en ABO aangeven de verklaring van De Nooijer te accepteren en de kwestie daarmee willen afsluiten, vinden ChristenUnie en Sociaal & Duurzaam Oldebroek dat er nog veel vragen onbeantwoord zijn. De oppositie heeft daarom een spoeddebat aangevraagd.
De kwestie draait om een foto waarop De Nooijer poseert met een Kalasjnikov-achtig wapen in zijn handen, terwijl op de achtergrond een vlag van Transnistrië zichtbaar is. Transnistrië is een internationaal niet-erkende, pro-Russische separatistische regio tussen Moldavië en Oekraïne.
De foto leidde de afgelopen dagen tot stevige reacties, zowel binnen de lokale politiek als vanuit Moldavië.
Eigen partijleider: ‘Domme sukkel’
Ook binnen zijn eigen partij, het Christelijk Verbond Oldebroek (CVO), werd de foto niet bepaald met enthousiasme ontvangen. Partijleider en fractievoorzitter Carlo van de Put windt er tegenover De Stentor geen doekjes om.
„Ik heb letterlijk gezegd: je bent een domme sukkel.”
Van de Put benadrukt dat De Nooijer wat hem betreft alle vrijheid heeft om in zijn privétijd naar Transnistrië te reizen. De manier waarop hij zich daar heeft laten fotograferen, vindt hij echter zeer onverstandig.
„Als iets niet goed is benoemen we dat, ook naar onze wethouder.”
De Nooijer leidde CVO enkele maanden geleden nog naar een grote verkiezingszege. De partij behaalde zeven van de negentien zetels in de gemeenteraad, waarna De Nooijer wethouder werd. Van de Put nam vervolgens het fractievoorzitterschap over.
Spoedoverleg van het college
Donderdagochtend kwam het college van burgemeester en wethouders bijeen voor spoedoverleg over de ontstane situatie. Later op de dag bracht De Nooijer zelf een verklaring naar buiten.
Daarin biedt hij zijn excuses aan aan mensen die zich door de foto gekwetst voelen. Ook benadrukt hij dat hij zich politiek niet verbonden voelt met het Sovjet-gedachtegoed.
Voor de drie coalitiepartijen is daarmee de kwestie voldoende besproken.
ABO-fractievoorzitter Margreet Deen noemt het tegenover De Stentor een beginnersfout. „Hij heeft gezegd dat hij dit nooit meer zou moeten doen en dat hij moet wennen aan zijn nieuwe functie. Het is heftig, maar het is een beginnersfout.”
Oppositie: ‘Volstrekt ontoereikend’
De ChristenUnie, met vier zetels de grootste oppositiepartij, kijkt daar heel anders tegenaan.
Fractievoorzitter Geerco André noemt de verklaring van De Nooijer „volstrekt ontoereikend”.
Volgens André gaat het niet om de maatschappelijke ophef die door de foto is ontstaan, maar om het gedrag van de wethouder zelf.
„Het gaat ons niet om de ophef, maar het gedrag zelf. Dat vinden we onaanvaardbaar en daar maakt hij geen excuses voor.”
Volgens André houdt de coalitie De Nooijer daarmee de hand boven het hoofd.
Ook Frank van ’t Ende, fractievoorzitter van Sociaal & Duurzaam Oldebroek, vindt dat de kwestie niet kan worden afgedaan met de huidige verklaring.
„Ik krijg niet het gevoel dat hij dit nooit had moeten doen en nooit meer gaat doen. Wat mij betreft is de kous niet af.”
Integriteit wethouder ter discussie
Voor de oppositie gaat het inmiddels verder dan alleen een ongelukkige vakantiefoto. André stelt dat de integriteit van de wethouder ter discussie staat.
Daarbij worden ook vragen gesteld over de omstandigheden waaronder de foto tot stand kwam. Waarom bezocht De Nooijer een schietbaan in Transnistrië? Met wie heeft hij daar contact gehad? En welke risico’s brengt een dergelijke reis met zich mee voor iemand die als wethouder en locoburgemeester een publieke functie bekleedt?
„Transnistrië wordt getypeerd als een schurkenstaat. Hij gaat er naartoe vanuit zijn interesse. Waar komt die interesse dan vandaan? En hoe ver reikt die interesse dan?”
André zegt de verklaring van De Nooijer op zichzelf wel te geloven, maar vindt dat daarmee niet alle vragen zijn beantwoord.
„Ik geloof wel dat wat hij daar schrijft klopt, maar het is niet het hele verhaal.”
Moldavië spreekt van separatistische symboliek en oorlogspropaganda
De kwestie heeft inmiddels ook buiten Nederland aandacht gekregen. Vanuit de Moldavische hoofdstad Chișinău is stevig gereageerd op de beelden.
Het Bureau voor Re-integratiebeleid, de Moldavische overheidsinstantie die zich bezighoudt met het Transnistrische dossier, noemt het publiekelijk verspreiden van dergelijke beelden „absoluut onacceptabel”.
Volgens het bureau tonen de foto's separatistische symbolen en dragen ze bij aan wat de Moldavische autoriteiten omschrijven als oorlogspropaganda.
De instantie benadrukt dat buitenlandse burgers voor een privébezoek aan Transnistrië niet vooraf verplicht zijn een melding te doen. Het bureau was naar eigen zeggen niet op de hoogte van het bezoek van De Nooijer.
Tegelijkertijd roept Chișinău de Nederlandse bestuurder op om publiekelijk uitleg te geven over de beelden en zijn steun voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van Moldavië opnieuw te bevestigen.
‘Ze moeten zich hier veilig voelen’
Ook in Oldebroek ligt de gevoeligheid van de kwestie hoog. De gemeente vangt Oekraïense vluchtelingen op. Juist daarom vindt Van ’t Ende de beelden extra ongelukkig.
De fractievoorzitter noemde de situatie eerder uitermate betreurenswaardig. Oekraïense vluchtelingen moeten zich volgens hem veilig kunnen voelen binnen de gemeente.
De ChristenUnie spreekt eveneens van schokkende beelden. Volgens de partij mag het feit dat de reis privé was niet betekenen dat een bestuurder zich volledig kan onttrekken aan de verantwoordelijkheid die bij zijn publieke functie hoort.
Privéreis
De Nooijer zelf heeft tegenover De Volkskrant benadrukt dat hij Transnistrië bezocht tijdens een privéreis. Aanvankelijk liet hij weten daarom geen verdere inhoudelijke uitspraken over de reis te willen doen.
Inmiddels heeft hij wel publiekelijk gereageerd en zijn excuses aangeboden aan mensen die zich door de beelden gekwetst voelen. Daarnaast heeft hij benadrukt dat hij zich niet verbonden voelt met het Sovjet-gedachtegoed.
De oppositie vindt dat echter niet voldoende.
Spoeddebat komt er
ChristenUnie en Sociaal & Duurzaam Oldebroek hebben gezamenlijk een spoeddebat aangevraagd. Daarvoor is minimaal twintig procent van de gemeenteraad nodig. Met gezamenlijk zes van de negentien zetels beschikken de twee oppositiepartijen ruimschoots over voldoende steun.
Wanneer het debat precies plaatsvindt, is nog niet bekend.
Daarmee lijkt de discussie over de omstreden foto voorlopig nog niet voorbij. Waar de coalitie spreekt over een ernstige maar uiteindelijk gemaakte beginnersfout, ziet de oppositie een principiëlere kwestie rond het gedrag, de integriteit en de verantwoordelijkheid van een wethouder en locoburgemeester.
De vraag die boven Oldebroek blijft hangen: is dit inderdaad een domme fout tijdens een privéreis, of is er – zoals de oppositie stelt – nog een belangrijk deel van het verhaal dat verteld moet worden?
